Monthly Archives: Kasım 2013

Oaxaca, Meksika.

Standard

4 Kasım 2013, Pazartesi.

DSC09513

Monte Alban’dan Oaxaca manzarası.

DSC09533

DSC09542

Juego de Pelota.

DSC09544

DSC09549

DSC09557

DSC09562

DSC09564

DSC09565

DSC09571

DSC09572

DSC09575

DSC09578

Platforma Sur.

DSC09588

Monte Alban manzaraları.

DSC09591

DSC09592

DSC09594

Pazarlara tekrardan merhaba. 

Sabah çok da geç kalmadan şehrin güneybatısında yer alan Mina sokağından kalkan minibüsleri yakalayarak bölgenin en ünlü antik kentlerinden bir tanesi olan “Monte Alban”ın yolunu tutuyorum. Odamdaki Alman kızdan bu antik şehrin ününü çok duyduğum için ben de buraya kadar gelmişken görmek istiyorum. Monte Alban, Kolomb öncesi dönemden kalma antik kentlerden bir tanesi. MÖ. 500 civarında kurulduğuna inanılan bu antik şehir, Meksika ve Orta Amerika bölgesindeki en eski yerleşimlerden bir tanesi olma özelliğini koruyor. Monte Alban, sözlük anlamı olarak beyaz dağ anlamına geliyor.Mina sokağından kalkan minibüsler ile 50 peso karşılığında (dönüş de ücrete dahil) bir saat içinde bölgeye gidebiliyorsunuz (şehirden sadece 9 kilometre uzakta halbuki). Kalıntıların bulunduğu bölgeye giriş için ayrıca bir 57 peso ödemeniz gerekiyor.

Bölgeye girdiğinizde ilk olarak küçük bir müze ile karşılaşıyorsunuz. Açıklamalar İspanyolca olsa da sergilemeler ilgi çekici. Bölgeyi diğer antik kentlerden farklı kılan ise şehrin kurulduğu dağın muhteşem manzarası. Bulunduğu dağdan neredeyse bütün Oaxaca ayaklarınızın altındaymış gibi hissediyorsunuz. Antik kentin merkezinde Gran Plaza adı verilen 300 metreye, 200 metre genişliğinde devasa bir meydan yer alıyor. Birçok tapınak ve yapı bu meydanın etrafında bulunuyor. Antik Maya dönemine özgü birçok şehirde olduğu gibi burada da “Juego de Pelota” yani top sahası bulunuyor. Harflere göre isimlendirilmiş yapılarda tarih öncesi dönemden kalma kabartıları görebiliyorsunuz. Meydanın merkezinde yer alan “Platforma Sur”a devasa merdivenlerinden çıkıp bölgenin büyüleyici panoramasını izleyebiliyorsunuz. Bölgede üç saate yakın vakit geçiriyorum. Bu sırada İsrailli Jason ve Meksikalı arkadaşları ile tanışıyorum. Bir süre onlarla muhabbet ettikten sonra da şehir merkezine giden otobüsü yakalayıp Oaxaca’ya dönüyorum.

Oaxaca’ya döndüğümde bir gün önceden gözüme kestirdiğim eşyaları almak için kolları sıvıyorum. Pazarlar arasında gün batana kadar dolanıp beğendiğim el işlemesi blüzleri, deri çantayı, birkaç tane ufak bölgeye özgü toprak hediyelik eşyaları satın alıyorum. Sonrasında da eşyalarımı hostele bırakıp bir sonraki sabah gideceğim Mexico City için otobüs biletimi almak üzere otobüs istasyonuna gidiyorum. Şehrin kuzeyinde bulunan otobüs istasyonuna giderken kullanmadığım farklı yollardan geçerek şehrin rengarenk sokaklarını dolanıyorum. Üstelik Merida’da mezarlıkta tanıştığım Kübalı / Amerikalı aile ile de iletişime geçiyorum. Mexico City’de misafirleri olmam konusunda ısrar ediyorlar. Ben de aile yanında kalmanın güzel olacağını düşünüp tekliflerini büyük bir memnuniyetle kabul ediyorum.

Hava kararmaya yakınken yol üzerindeki cafe’lerden bir tanesine oturup gecenin geri kalanını burada geçiriyorum.

3 Kasım 2013, Pazar.

DSC09422

Zocalo Meydanı.

DSC09600

Zocalo Meydanı’nın ayakkabı boyayıcıları.

DSC09403

DSC09429

DSC09469

DSC09470

IMG_4026

DSC09402

DSC09472

Oaxaca sokakları.

DSC09415

DSC09416

DSC09417

DSC09419

DSC09420

DSC09423

DSC09424

Palacio de Gobierno’dan.

DSC09426

DSC09427

DSC09428

DSC09430

DSC09431

Pazarlardan manzaralar.

DSC09438

DSC09440

DSC09451

DSC09452

Çikolata dükkanlarından.

DSC09455

Meşhur Chapulines, yani çekirgeler.

DSC09462

DSC09464

DSC09468

Basilica de la Soledad.

DSC09458

IMG_3953

DSC09461

Museo de los Pintores Oaxaquenos.

DSC09474

Centro Fotografico Alvarez Bravo’dan.

DSC09407

DSC09478

DSC09479

IMG_3947

IMG_3979

IMG_3982

IMG_4025

Rengarenk Oaxaca sokakları.

DSC09482

DSC09483

DSC09485

DSC09489

DSC09492

Museo Casa de Juarez.

DSC09496

DSC09481

Museo Casa de Juarez’den çıktığımda sokakta rengarenk bir kutlamaya denk geliyorum.

IMG_4017

Santo Domingo Kilisesi.

DSC09501

Oaxaca sokaklarında yer alan dükkanlarda Ölüler Günü kutlamaları devam ediyor.

DSC09502

DSC09505

Modern Sanat Müzesi’ndeki dans gösterisinden.

Sabah erkenden uyanıyorum. Önümde şehri keşfetmek için koca bir gün bulunuyor. Kahvaltımı hostelde yaptıktan sonra şehrin ara sokaklarının yolunu tutuyorum. İlk durağım Zocalo Meydanı ve etrafındaki binalar oluyor. Oaxaca Katedrali’ni ziyaret ediyorum. İnşasına 1553’te başlanmış bu Katedralin yapımı 18. yüzyılda tamamlanmış. Meksika’daki çoğu dini yapı gibi bu bina da yıpranmışlığı ile ayrı bir havaya bürünüyor.

Biraz da şanslı günüm. Çünkü günlerden Pazar ve neredeyse bütün müzeler ücretsiz! Ben de fırsattan istifade bölgede yer alan “Palacio de Gobierno” yani Hükümet Sarayı’na gidiyorum. Geniş avlusu ile dikkat çeken bu binanın giriş katında Meksika’ya özgü el yapımı bebekler sergileniyor. Sarayın iç duvarlarından bir tanesinde boydan boya bir duvar resmi yer alıyor. 19. Yüzyılda Arturo Garcio Bustos tarafından yapılmış bu muazzam resim, Meksika tarihine ilişkin farklı öğeler barındırıyor. Binanın üst katında ise farklı sergilemeler bulunuyor. Tamamı İspanyolca olan bu sergilemeler arasında jeolojiden tutun da astronomiye kadar farklı başlıklar ele alınıyor. Çok anlamadan da olsa farklı odaları gezdikten sonra şehrin arka sokaklarında yer alan pazarlara yöneliyorum.

Bir ülkede pazarlar en ilgimi çeken yerlerin başında geliyor. Hareketliliklerine, renklerine, kokularına hayranım bu mekanların. Turisti, yereli aynı amaçla, aynı mekanda birleştiren nadir yerler. Hele bir de Meksika’dakiler… Şehrin en büyük pazarlarından olan “Mercado Juarez” ve “Mercado 20 de Noviembre”ye gidiyorum. Buralarda hediyelik eşyalardan sebze meyveye, baharatlardan deri ürünlere, el işlemelerinden oyuncaklara kadar her şey ama her şey bulunuyor. Üstelik pazarın daracık koridorları arasında şehrin en lezzetli yemeklerini en ucuza yiyebilmeniz için ufacık tezgahlar da yer alıyor. Zigzaglar çizerek pazar koridorları arasında dolandıktan sonra bölgedeki bir diğer pazar olan “Mercado de Artesanias”a gidiyorum. Burada daha çok tekstil ürünleri satılıyor. Meksika’nın renkli tekstil ürünleri en başından beri aklımı çelse de bu Pazar gününü normalde yaptığımın aksine piyasa araştırması yaparak geçirmeye karar veriyorum. Yani hemen heyecanlanıp satın almıyorum ve fiyatları kıyaslamaya uğraşıyorum. Pazarların önünde ve sokaklarda bölgenin en ünlü atıştırmalıklarından bir tanesi olan Chapulines’e rastlayabiliyorsunuz. Nam-ı diğer çekirgeler. Soslu, sossuz, acılı, acısız… Her türüne köşe başlarındaki yaşlı teyzelerin ufak tezgahlarında rastlamak mümkün.

Oaxaca bölgesi gastronomik olarak Meksika’da ön plana çıkan bölgelerden bir tanesi. Bölgeye özgü çekirgeler, peynir, çikolata, “mole” adı verilen biber bazlı soslar ve baharatların yanı sıra, bölge Mezcal isimli içeceğin de anavatanı. Mezcal, tekilaya benzer şekilde agav bitkisinden üretiliyor. Fakat içeceğin elde edilebilmesi için bitkinin en az 6-8 yıllık olması gerekiyor. Çoğu zaman mezcal şişeleri dibinde bir kurtçukla geliyor. Şehrin ünlü olduğu bir diğer ürün ise çikolata. 20 de Noviembre ve Mina isimli sokaklarda yan yana dizilmiş çikolata dükkanlarının kokusunda kendinizi kaybedebiliyorsunuz. Ben de bunlardan bir tanesine giriyorum. İlk olarak çikolatayı nasıl yaptıklarını izliyorum. Kakao taneleri öğütme makinesinin tepesinden sokuluyor ve sonucunda yoğun kıvamlı çikolata ortaya çıkıyor. Sonrasında bu karışım, şeker, badem, tarçın eşliğinde son halini alıyor. Mayordomo, Soledad ve Guelaguetza en bilindik markalar.

Sonrasında da dükkanın café kısmına oturup sıcak çikolatamı sipariş ediyorum. Sıcak çikolatayı içine banarak içmeniz için bir porsiyon ekmekle beraber servis ediyorlar. Üstelik bu dükkanlarda sadece yemek ve içmek için değil, yemeklere katmak için de biber ile hazırlanan çikolatalı mole sosları da satıyorlar.

Sonrasında şehrin doğu bölgelerine yöneliyorum. “Basilica de la Soledad” isimli 17. yüzyıldan kalma görkemli kilisenin önünde yer alan geniş avluda Ölülerin Günü kutlamalarından kalma süslemeler yer alıyor. Bölgede aynı zamanda büyükçe bir Pazar daha bulunuyor. Üsteiik şehrin batı bölgelerinde duvarlar şehrin en güzel graffitilerine de ev sahipliği yapıyor. Oaxaca zaten Meksika şehirleri arasında sanatçı ruhu ile bilinen bir şehir. Bu yüzden rengarenk detayları duvarlarda görmek şaşırtıcı olduğu kadar gülümsetici oluyor.

Şehrin sanat anlamında en önemli müzelerinden olan “Centro Fotografico Alvarez Bravo”, “Galeria Quetzzalli” ve “Museo de los Pintores Oaxaquenos”u ziyaret ediyorum. Özellikle Centro Fotografico Alvarez Bravo’da çok güzel fotoğraf sergilemelerine denk geliyorum. Sonrasında da “Museo Casa de Juarez”e gidiyorum. Burası 19. yüzyılın en ünlü Meksikalı lideri Benito Juarez’i gençliği sırasaında desteklemiş ciltçi Antonio Salanueva’nın küçük ve alçak gönüllü evi. Ev içerisinde geniş bir avlu etrafına yayılmış odaları ziyaret edebiliyorsunuz.

Artık ayaklarıma kara sular inmişken yoldaki restoranlardan birisinde mola veriyorum. Güzel yemekler ve içecekler Meksika’yı Meksika yapan detaylar. İşin komik tarafı bir noktada restoranda Tarkan ve Sertab Erener çalmaya başlıyorlar. Türkiye ve karşıma çıktığı komik yerler. Ah. Restorandan çıktığımda hava kararmış bile. Şehrin karanlık, ama cıvıl cıvıl ve fazlasıyla renkli sokaklarının her birinde ayrı bir atraksiyon oluyor. Sokak sanatçıları sokaklarda boş buldukları yerleri doldururken, bir önceki gece olduğu gibi ana meydanlarda gösteriler var. Üstelik Modern Sanat Müzesi’nde de rengarenk kıyafetler giymiş bir grup genç modern dans gösterisi yapıyor. Bir süre daha sokaklarda dolanıp gösterilere göz atıyorum. Sonrasında da hostelin yolunu tutuyorum.

2 Kasım 2013, Cumartesi.

DSC09378

Zocalo Meydanı’nını kostümleriyle dans eden insanlar doldurmuş.

DSC09391

Santo Domingo Kilisesi önündeki modern sanat gösterisi.

DSC09395

DSC09398

Alcala Sokağı’nda yer alan mağazalardan bir tanesinin sunağı.

DSC09401

Alcala Sokağı.

Merida’dan Oaxaca’ya olan yolculuğum 23 saat sürüyor. Şansıma yanımda kimse oturmadığı için yolun büyük bir kısmını uyuyarak geçiriyorum. Yol boyunca otobüsümüzü üç kere durduruyorlar. İlk ikisinde polis kimlik kontrolü yapıyor, sonuncusunda ise askerler çantalarımızı arıyor. Buna ek olarak yolculuk sırasında küçük çapta bir heyecan yaşamayı da ihmal etmiyorum. Bir noktada, yol üzerindeki şehirlerden bir tanesinde yolcu indirip bindirmek için duruyoruz. Ben de bu sırada tuvalete gidip elimi yüzümü yıkayayım diyorum. Normalde otobüsler son derece konforlu, üstelik içlerinde de uçak tuvaletlerini andıran temiz tuvaletler bulunuyor. Bu nedenle tuvalet sıkıntısı yaşamıyorsunuz.

Ben tuvaletten çıktığımda bir de ne göreyim, otobüs piyasada yok! Normalde otobüs molalarında kaybolmaktan çok korksam da, her seferinde şaşkınlıkla ne indiğim aracın cismine ve tipine, ne de plakasına bakıyorum. Bu sefer gerçekten otobüsün beni almadan gittiği korkusu içten içe etkisini gösteriyor. Birkaç kişiye soruyorum, “Gelecek, gelecek.” diyorlar.  Ben tabi inanmıyorum en başta. Koca otobüs nereye gidebilir ki? Aradan on dakika geçtikten sonra otobüs geliyor. Meğersem, benden sonra bütün yolcular inmiş. (İnsan, yolculuk yaptığı tek bir insanın suratını bile hatırlamaz mı arkadaş ya?) Otobüs de benzin almaya gitmiş. Genelde uzun süreli yolculuklarda bu uygulama varmış.

Oaxaca’ya akşam üzeri 18:00 gibi varıyorum. Otobüs istasyonu haritada şehir merkezine çok yakın gözüküyor. Yine bir Anıl klasiği: şehir meydanına giden otobüslerin durağının nerede olduğunu algılayamayınca ben de yürümeye başlıyorum. Yirmi dakika sonra hostelimdeyim!

Odaya eşyalarımı yerleştirdikten sonra şehir merkezine yöneliyorum. Burada hala “Ölüler Günü” kutlamalarının etkileri kendisini gösteriyor. Ana meydan olan “Zocalo Meydanı” cıvıl cıvıl. Kostümler giymiş kalabalıklar meydanda şarkılar söylüyor, dans ediyor. Meydanı çevreleyen cafe’lerde ve restoranlarda yoğun kalabalıklar oturuyor. Hava hafif serin olsa da meydanın sağında solunda balon satanlar, haşlanmış mısır tezgahları, taze meyve satıcıları bulunuyor. Zocalo meydanında insanların arasından sıyrılarak bölgeye açtıkları ufak çaplı bir kitap çadırının içine göz atıyorum. Sonrasında da şehrin en büyük kiliselerinden bir tanesi olan “Santo Domingo Kilisesi”nin bulunduğu meydana gidiyorum. Burası Zocalo Meydanı’nın 3-4 sokak kuzeyinde yer alıyor ve şehrin en canlı ikinci meydanına ev sahipliği yapıyor.  Meydana kurdukları bir sahnede siyah kostümleri ve Ölüler Günü ile uyumlu makyajları ile bir grup modern dans gösterisi sunuyor. Bir süre sahnenin önündeki sandalyelerde gösteriyi izliyorum. Sonrasında da şehrin trafiğe kapalı en turistik sokağı olan “Alcala” üzerinden mağazalara göz ata ata hostelimin yolunu tutuyorum.

İşin garip tarafı Merida’dan farklı olarak Oaxaca’da da ölüler için sunaklar bulunuyor. Ama bu sunakların neredeyse tamamı ya mağazaların ya da otellerin içinde yer alıyor. Yani Merida’da gördüğüm yerellikten burada eser yok.

Hostele döndüğümde ise benimle aynı odada kalan ve Playa del Carmen’e İspanyolca öğrenmeye gelmiş Alman oda arkadaşımla tanışıyorum. İşinden izin aldığını ve altı ay boyunca bu bölgede olacağını, Meksika’yı gezeceğini anlatıyor. Gece boyunca muhabbet edip sonra da uykuya dalıyoruz.

Reklamlar

Merida, Meksika.

Standard

1 Kasım 2013, Cuma.

DSC09175

Merida’nın seramikleri.

DSC09177

DSC09361

Merida sokakları.

DSC09366

Merida’da gün batımı.

Günü ağırdan alıyorum. Öğleden sonra Oaxaca’ya 23 saatlik bir otobüs yolculuğum var ve yolculuk öncesinde yapmayı planladığım çok fazla bir şey yok. Hostelden öğlene doğru çıksam da anahtarın bende kalmasına ve hostel alanlarını gidene kadar kullanmama izin veriyorlar. (Boşuna favori hostelim demiyorum, ha?) Hostelde uzun uzun vakit geçirdikten, havuzun tadını çıkarıp bir süre kitap okuduktan sonra sonunda kendimi dışarı atıyorum. Sokaklarda birkaç tur atyorum. Bir önceki günden gözüme kestirdiğim hediyelik eşyaları alıyorum. Sonrasında da konakladığım yere yakın, değişik tasarımı ile ilgimi çeken bir restoran / cafe’ye girip uzunca bir süre burada oyalanıyorum.

Gün batımına doğru hostele dönüp eşyalarımı yüklenip otobüs istasyonunun yolunu tutuyorum. Böylece 23 saatlik Oaxaca maceram da başlamış oluyor.

31 Ekim 2013, Perşembe.

DSC09183

DSC09185

DSC09189

DSC09193

DSC09196

DSC09201

DSC09207

DSC09212

Bütün kızlar toplandık.

DSC09214

DSC09217

DSC09227

DSC09233

DSC09235

DSC09237

DSC09239

DSC09240

DSC09250

Plaza Grande’de yer alan Ölüler Günü kutlamaları.

DSC09244

DSC09247

DSC09254

DSC09255

DSC09256

DSC09257

DSC09258

Casa de Montejo’dan.

DSC09264

DSC09265

DSC09266

DSC09267

DSC09276

DSC09277

Modern Sanat Müzesi’nden.

DSC09282

Catedral de San Ildefonso.

DSC09283

DSC09284

Berberler.

DSC09286

DSC09285

DSC09297

Ölüler Günü şekerlemeleri.

DSC09287

DSC09288

Pazarlar içerisinde yemek yemek için büfeler de yer alıyor.

DSC09289

DSC09291

DSC09296

Yerel pazarlardan manzaralar.

DSC09298

DSC09301

DSC09302

DSC09309

Merida sokakları.

DSC09307

Paseo de Montejo.

DSC09313

Merida’da gün batımı.

DSC09314

DSC09317

DSC09322

DSC09326

DSC09330

DSC09332

DSC09345

DSC09348

DSC09349

DSC09355

DSC09357

Mezarlık yakınlarında düzenlenen kutlamalardan.

Şehri keşfetmek için yepyeni bir gün. Erkenden uyanıp sabah başlayacak Ölülerin Günü kutlamaları için Plaza Grande’nin yolunu tutuyorum. Meydana vardığımda sunaklarla, rengarenk kostümlü ve makyajlı insanlarla, satıcılarla dopdolu ve bir o kadar da cıvıl cıvıl bir ortamla karşılaşıyorum. Her biri en ince ayrıntısına kadar düşünülmüş sunaklarda ölülere ait resimler, eşyalar, mumlar ve çiçekler yer alıyor. Bazı sunaklar ise ölülerin en sevdiği yemeklerle ve içeceklerle dolup taşıyor. Teker teker meydandaki bütün sunakları ziyaret ediyorum. Bazı sunakların yanında Maya kostümü giymiş teyzeler taze yufkayı andıran tortilla ekmeklerini hazırlıyor. Gün, Ölülerin Günü olmasına rağmen kimse de hüzün yok. Herkes son derece keyifli ve mutlulukla ölülerini anıyor. Meydanda bir saate yakın geçirdikten sonra, meydanı çevreleyen binaları keşfetmek için kolları sıvıyorum.

İlk durağım bir önceki gün önünde Maya Kültürü Festivali sırasında şovları izlediğim “Casa de Montejo” oluyor. 1549’da inşa edilmiş bu muazzam binanın yapılış amacı askerleri barındırmakmış; fakat sonrasında bir malikaneye dönüştürülmüş. 1970 yılına kadar Montejo ailesi bu malikanede yaşamış. Günümüzde bir bankaya ev sahipliği yapan bu binanın giriş kısmı Montejo ailesinin bazı odalarını ve mobilyalarını sergiliyor. Casa de Montejo’dan sonraki durağım “Museo de Arte Contemporaneo” yani Modern Sanat Müzei oluyor. Birkaç ilkokulun da okul ziyaretine geldiği müzeyi miniklerin arasında dolanarak geziyorum. Kendilerinden büyük çantaları ile fazla sevimli olan bu ekip günümü güzelleştirmeye yetiyor da artıyor bile. Müzede Jorge Patron ve Rodolfo Baeza gibi isimlerin eserlerine yer veriliyor. Müze iki kattan oluşan küçük çaplı bir müze olduğu için kolay geziliyor. Üstelik duvarlardan bir tanesinde instagram fotoğrafları ile oluşturulmuş mini bir sergi de yer alıyor. Müzeden çıktıktan sonra, müzenin hemen yanı başında yer alan “Catedral de San Ildefonso”yu ziyaret ediyorum. 1598’de tamamlanmış bu katedralin şöyle de ilginç bir özelliği var, yapımında Maya tapınaklarından getirilmiş taşlar kullanılmış. Katedralde aynı zamanda “Cristo de las Ampollas” yani “Christ of the Blisters” isimli bir heykel yer alıyor. Efsaneye göre bu heykel yıldırım tarafından çarpılmış ve bir tam gece boyunca yanmış bir ağacın kazınması ile elde edilmiş. Sonrasında da yine aynı meydan da yer alan “Palacio de Gobierno” yani Yucatan yönetiminin ofislerinin bulunduğu devlet binasını ziyaret ediyorum. Binanın içinde Fernando Castro Pacheco tarafından yapılmış duvar resimleri göz dolduruyor.

Şehrin merkezinden daha da uzaklaşıp kalabalık ara sokaklara girdiğimde Merida’nın farklı bir yüzü ile tanışıyorum. Turistik hiçbir öğeyi barındırmayan bu karmaşık sokaklar beni kendisine daha çok çekiyor. Sokaklar arasında dolanırken şans eseri yerel bir pazara denk geliyorum: Lucas de Galvez. Daracık koridorları ve üst üste yığılmış tezgahları ile bana içten içe “Buldun yine pazarını.” dedirtiyor. Pazarda bir süre oyalandıktan sonra yakınlardaki meydanlara kurulmuş açık hava pazarlarını geziyorum. Birçok tezgahta Ölülerin Günü için hazırlanmış kafatası ve iskelet şekilli, ölümü andırmalarına rağmen son derece sevimli şekerlemeler ve kekler satılıyor.

Şehrin güney bölgelerinde oldukça uzun süre kaybolduktan sonra bu sefer de kuzeyine doğru yürümeye karar veriyorum. İki yanı ağaçlarla çevrili, lüks mağaza ve restoranların kaldırım kenarlarını donattığı “Paseo de Montejo”nun sonuna kadar yürüyüp yolun sonundaki bayrak anıtını görüp gerisin geri merkeze dönüyorum.

Hava kararmaya yakın ve şans eseri öğrendiğim üzere akşam belli saatlerde yakınlardaki meydandan mezarlığa kutlamalar nedeniyle ücretsiz servisler kalkıyor. Meydanlardan bir tanesinde bir süre oturup servisi bekledikten sonra tramvay şeklindeki bu açık araca binip mezarlığın yolunu tutuyorum. Yol sırasında yanıma oturan Finlandiyalı adam sayesinde de geceyi geçireceğim ekip belli oluyor. İki erkek çocuğu olan ve bir süre Merida’da yaşamaya gelmiş Finlandiyalı aile ve onları ziyaret etmek için Mexico City’den gelmiş Amerikalı / Kübalı bir başka aile. Gece boyunca cümbür cemaat mezarlığın ışıklandırılmış sokaklarını, konserlerin düzenlendiği ara sokakları dolanıp duruyoruz. Ayaklarımıza artık kara sular inene kadar. Bir noktada aileler dönüş yoluna koyuluyor. İletişim bilgilerini alıp vedalaştıktan sonra ben bölgede bir süre daha kalıyorum. Mezarlığa doğru uzanan yolun iki tarafındaki evler, ev önüne koydukları masalarda sunaklarını sergilerken bir yandan da yaptıkları ev yapımı lezzetli ürünleri satıyorlar. Gece o kadar keyifli ki saatlerce sokaklarda yürüyorum. Bir türlü hostele dönesim gelmiyor. Ama artık bir iki saat sonunda ayaklarım daha fazla yürüyemeyeceklerinin alarmını verirken ben de hostele dönüş yoluna geçiyorum. Yürüyerek dönüş yolu kırk dakikaya yakın sürüyor. Böyle gecelerde yürümeye bayılıyorum. Hava güzel, sokaklar güzel.

Chichen Itza, Meksika.

Standard

30 Ekim 2013, Çarşamba.

DSC08927

DSC08971

Chicen Itza’nın gözbebeği “El Castillo” yani kale isimli merkez tapınak.

DSC08936

DSC08944

Plaza de las Mil Columnas. (Group of the thousand columns)

DSC08956

DSC08965

DSC08969

DSC08980

Temple of the Warriors.

DSC08985

DSC08997

Tapınak yüzeylerinde yer alan kabartmalar.

DSC08994

DSC08998

Platforma de los Craneos. (The platform of skulls) Kafatası ve insanların kalbini yiyen akbaba kabarmaları nedeniyle bu platformun insanları kurban etmek için kullanıldığına inanılıyor.

DSC09009

Gran Juego de Pelota. (The great ball court) Burada top oyunları düzenleniyor. Futbol benzeri bu oyun zaman içinde değişmiş olsa da sert plastik bir topu dirsek ve dizleri kullanarak hareket ettiriyorlar. Oyun sırasında ellerin kullanılması yasak. Üstelik oyunu kaybedenlerin Tanrı’lara kurban verildiği söyleniyor.

DSC09016

The Osario.

DSC09024

Chicen Itza antik şehri hediyelik eşya satıcılarından geçilmiyor.

DSC09048

DSC09049

DSC09060

DSC09063

DSC09069

DSC09072

DSC09074

Rengarenk Valladolid sokakları.

DSC09078

Merhaba Merida!

DSC09084

DSC09088

DSC09100

DSC09116

DSC09127

DSC09130

DSC09144

DSC09153

DSC09156

DSC09167

DSC09171

Merida’nın ana meydanı olan Plaza Grande’nin bir köşesinde yer alan tarihi Casa de Montejo önünde Maya kültürü kutlamaları kapsamında şenlikler düzenleniyor. Danslar, tiyatro gösterileri, konserler festival kapsamında ziyaretçileri bekliyor.

Sabah erkenden uyanıyorum. Benim için yine oldukça uzun bir gün olacak. Hostelden çıkışımı yaptıktan sonra çantamı akşam üzeri almak üzere resepsiyona bırakıyorum ve Valladolid’e çok yakın mesafede bulunan, Meksika’nın en ünlü Maya antik şehirlerinden bir tanesi olan Chichen Itza’ya gitmek üzere yola çıkıyorum. Otobüs istasyonunun hemen yanında yer alan minik garajdan antik kente ucuz minivan’ler gidiyor. Ama bu minivan’lerin dolmasını beklemeniz gerekiyor. Araçtaki tek kişinin ben olduğumu fark edince bir on dakika kadar bekleyip otobüs istasyonuna yöneliyorum ben de. Otobüs istasyonundan klimalı otobüsler için gidiş dönüş biletimi alıyorum. Chichen Itza’ya ulaşmak neredeyse bir saat sürüyor. Hava son derece sıcak. Haftaiçi ve görece erken bir saat olmasına rağmen de bölge oldukça kalabalık.

Chichen Itza, bir dönem Yucatan’ın dini merkezliğini de yapmış bir Maya kenti. Ayrıca dünyanın yeni yedi harikasından biri. Meksika’da en çok ziyaret edilen ikinci sit alanı olması nedeniyle, antik kentin simgesi haline gelmiş “El Castillo (kale)” isimli piramit şeklindeki yapı Meksika genelindeki bütün kartpostalları dolduruyor. Antik kente girer girmez bu büyüleyici yapı ile karşılaşıyorsunuz. Yüksekliği 25 metre olan bu yapı, Mayaların matematik ve astronomide ne kadar ileri olduğunun da bir kanıtı niteliğinde.  Bu piramit adeta Maya takviminin mimariye dökülmüş hali. Piramit, her biri bir merdiven ile ikiye bölünmüş dokuz kattan oluşuyor. Ortaya çıkan 18 teras da Maya takviminin 18 adet 20 günlük ayını temsil ediyor. Piramiti çevreleyen dört merdivenin her birinde 91 basamak bulunuyor. En tepedekini de eklerseniz toplamda 365 yapıyor, bu da bir yılda bulunan gün sayısına denk düşüyor. Piramidin her yüzünde 52 panel bulunuyor, bunlar da Maya takvimindeki 52 yıllık döngüleri sembolize ediyor. Birkaç sene öncesine kadar bu tapınağın tepesine çıkmaya izin verilirken, artık verilmiyor. Tapınağın etrafını komik bir şekilde sürekli el çırpan rehberler dolduruyor. Rehberler gezdirdikleri turist gruplara tapınağın muhteşem akustiğini kanıtlamaya çalışıyorlar. Hakkaten bölgenin bir diğer başından elinizi çırptığınızda son derece yüksek bir ses öbür baştan duyuluyor.

Chichen Itza antik kentini gezmem neredeyse üç saatimi alıyor. Bölgede yer alan “Kale”ye ek olarak, bölgedeki 13 top sahasından en büyüğü ve en iyi korunmuşu olan ve “The Great Ball Court” yani “Büyük Top Sahası”nı ziyaret ediyorum. Bu top sahasında futbol benzeri bir oyun oynanıyor. Sert plastik bir topu dirsek ve dizleri kullanarak hareket ettiriyorlar. Oyun sırasında ellerin kullanılması yasak. Üstelik oyunu kaybedenlerin Tanrı’lara kurban verildiği söyleniyor. Oyun sahasının iç duvarlarında oyuncuların kabartmaları yer alıyor.

Birbiri ardına sıralanmış kafatası kabartmalarının süslediği “Kafatası Platformu”nda insanların Tanrı’lara kurban edildiğine inanılıyor. Venüs gezegenine adanmış Venüs Platformu” ise Sagrado Cenote’si ve “El Castillo” arasında yer alıyor. 60 metre çapındaki bu cenote’nin 27 metre derinliğinde olduğu biliniyor. Cenote’lerin Mayalar için son derece kutsal olduğu ve kurak dönemlerde Mayaların bu cenote’lere adaklarda bulundukları söyleniyor. Günümüzde birçok cenote’nin dibinden altın, yeşim taşı, çömlekler, denizkabukları, hatta ve hatta insan ve çocuk iskeletleri çıkarılmış. Üç farklı sütun grubundan oluşan “Bin Sütun Grubu”nda birbiri ardına sıralı etkileyici sütunlar bulunuyor. Ve sayamadığım irili ufaklı sayısız tapınak ve kalıntı…

Dönüş yolunda garajda bekleyen otobüse atlayarak Valladolid’e geri dönüyorum. Valladolid’e varır varmaz ise akşam üzeri Merida’ya gidecek otobüse biletimi alıyorum. Merida’ya olan yolculuğum iki saate yakın sürüyor. Şehre vardığımda ise herkesin tavsiyesi üzerine rezervasyon yaptırdığım hostel açık ara farkla kaldığım en güzel hostellerden biri çıkıyor. Düzenli ve ücretsiz yoga, salsa ve Meksika yemeği kursları, geniş ve tertemiz yatakhaneleri (bu arada ranzalar da resmen iki kişilk) ve havuzu ile benden bütün artı puanları topluyor.

Eşyalarımı yerleştirdikten sonra şehir merkezine yürüyüp ortama göz atıyorum. Şehir merkezinde şansıma Maya kültürü festivali kutlamaları düzenleniyor. Şehrin ana meydanı olan Plaza Grande’de Meksika müzikleri konserini izliyorum bir süre. Sonrasında da Casa de Montejo önünde yer alan kaldırımlarda oturan kalabalığın arasına sıkışıyorum.  Burada düzenlenen projeksiyon gösterisi teknik aksaklıklardan dolayı biraz sorunlu başlıyor. Gösterinin ilk bölümü yarım saat kadar ispanyolca anlatımlarla devam etse de sonrasında dans ve tiyatro gösterilerine sıra geliyor. İki saat boyunca kalabalık bir grup muhteşem sahne şovları ve dans gösterisi ile kalabalığa muhteşem bir görsel şölen sunuyor. Gece geç saatlere kadar devam ediyor, bense gösteriler sonunda bittiğinde yeni bir şehrin rengarenk havasını solumanın mutluluğu ile hostele mutlu mesut dönüyorum.

Valladolid, Meksika.

Standard

29 Ekim 2013, Salı.

Screen Shot 2013-10-29 at 8.19.11 PM

Screen Shot 2013-10-29 at 8.31.02 PM

Screen Shot 2013-10-29 at 8.31.55 PM

Screen Shot 2013-10-29 at 8.32.58 PM

Screen Shot 2013-10-29 at 8.41.35 PM

 

Cenote dalışından masal gibi görüntüler.

DSC08878

DSC08880

DSC08885

DSC08895

Valladolid’den “Ölülerin Günü” kutlamaları.  

Sabah saat 08:30’da hostelin lobisinde Mark ile buluşuyoruz. Bir gün önceden dalış malzemelerini hazırladığımız için eşyaları yüklenip “cenote” adı verilen yeraltı mağaralarının yolunu tutuyoruz. Maya dilinde dz’onot kelimesinden gelen bu terim “Su dolu mağara” anlamına geliyor. Yucatan yarımadasını, yıllar önce yağmur sularının toprağın altına süzülmesiyle delinen, gözenekli kireçtaşı kayaçları oluşturuyor. Meksika’da neredeyse 6000 adet cenote bulunuyor. Zamanla bu deliklerin genişlediği bölgelerdeki kireçtaşlarının yüzeyi çökmüş, böylece bu doğal kuyular oluşmuş. Mayalar tarafından su kaynağı olarak kullanılan cenote’lerin aynı zamanda yağmur tanrısı Chac’ın evi oldukları düşünülüyor. Bu yüzden Maya kentleri genelde cenote’ler etrafında yer alıyor. Bu konuyla ilgili daha detaylı bir yazı için Aylak Ilsu’nun Notları’na göz atabilirsiniz:

(http://www.aylakilsu.com/2012/02/hayatta-bir-kez-yapmal-meksikada-magara.html)

Normalde bölgede büyüklü küçüklü birçok dalış okulu bulunuyor. Üstelik sadece Tulum’da da değil, taa Cancun’dan başlayarak dalış okulları cenote meraklılarını bölgeye kadar getiriyor. Fiyatlar genelde lisansı olanlar için iki dalışı kapsayacak şekilde 150 USD civarında (dalış gruplar 3-4 kişiden oluşuyor). Mark’la beraber dalmanın bana avantajı sadece ikimizin dalacak olması, üstelik fiyat da sadece 120 USD. Biz dalış için “Dos Ojos” yani “İki Göz” isimli cenoteyi tercih ediyoruz. Yirmi dakikalık bir yolculuk sonunda Dos Ojos isimli mağaranın bulunduğu bölgenin otoparkına giriyoruz. Bu mağralara Dos Ojos adının verilmesinin nedeni gözü andıran iki tane yuvarlak etrafında oluşmuş olmaları. Biz de bugünün dalışlarının birini sağ gözde, diğerini sol gözde yapmayı planlıyoruz. İşin güzel tarafı iki gün aralıksız yağmurun sonunda güneş bize acımış olacak ki, bulutların arasından yüzünü gösteriyor. Bu da dalış sırasında muhteşem ışık oyunlarına tanık olabileceğimiz anlamına geliyor.

İlk olarak Mark bana dalışı yapacağımızın havuzcuğu gösteriyor. Havuzcuğu oluşturan turkuaz sular muazzam bir görsel şölen sunuyor. Suya girmek için içten içe sabırsızlanıyorum ben. Mark, dalış sırasında gopro’sunu kullanmama izin verdiği için de dalış sırasında istediğim gibi çekim yapabileceğim için ayrıca mutluyum.

Eşyaları yüklenip hazır şekilde havuzcuğun girişine gidiyoruz. Mağaraları dolduran su, tatlı su olduğu için, deniz ve okyanuslardan farklı olarak daha az ağırlığa ihtiyaç duyacağımız anlamına geliyor. Su biraz serin. İlk olarak ağırlık kontrolünü yapıyoruz, sonrasında da dalışımız başlıyor. Benim bundan önceki mağara dalışı sayılabilecek tek deneyimim Malezya’nın Sipadan adasındaki bir yarıktan yirmi metre kadar içeri girmek olduğu için, bu dalış beni oldukça heyecanlandırıyor. Kayalara takılı ipi takip ederek tam bir yuvarlak çizecek şekilde dalışı sürdürüyoruz. Sarkıtlar, dikitler, su altında oluşmuş şekiller oldukça farklı bir deneyim yaşatıyor. Cenote’nin girişindeki havuza dönüp baktığımızda ise masallardan fırlamış gibi bir manzara ile karşılaşıyoruz. Güneşin hüzmeleri suyun altına sızarak turkuaz suyu baştan sona boyuyor. Ben heyecandan bir süre afallıyorum; çünkü gördüğüm manzara daha önce gördüğüm hiçbir şeye benzemiyor. Ellerimizde fenerlerimizle kırk beş dakika kadar suyun içinde kalıyoruz. Her şey olması gerektiği gibi. Oksijen baloncuklarının mağaranın yüzeyinde oluşturduğu civamsı görüntülerle eğleniyorum ben kendi çapımda. Gördüğüm kaya şekillerini bir şeylere benzetmeye çalışıyorum.

Kırk beş dakika sonunda turumuzu tamamlayıp çıkışımızı yapıyoruz. Biraz soluklanıp mola veriyoruz. Sonrasında da tanklarımızı değiştirip tekrardan suya giriyoruz. Bu sefer ikinci gözün etrafında dolanıyoruz ve ikinci göz birincisine kıyasla oldukça farklı bir atmosfer sunuyor. Her şeyden önce yolun yarısında “Bat Cave” olarak bilinen yarasa mağarasında su yüzeyine çıkıyoruz. Mark, burasının Meksika’da, hatta dünyada bulup bulabileceği en sessiz yer olduğundan bahsediyor. Hakikaten öyle. Etrafta arada sırada uçuşan yarasaların kanat seslerinden başka hiçbir ses yok. Simsiyah petrol gibi bir sessizlik. Bir süre burada mola verdikten sonra da kaldığımız yerden devam ediyoruz. Belli noktalarda Mark bana kayaların yüzeyinde yer alan denizkabuğu fosillerini gösteriyor. Bir kırkbeş dakika da ikinci göz etrafında dalış yaptıktan sonra su yüzeyine çıkıyoruz. Benim suratımda kocaman bir sırıtma ile. Açık ara farkla hayatımdaki en güzel deneyimlerden bir tanesini gerçekleştirmiş olmanın verdiği tatmin hissi ile. Eşyalarımızı toplayıp üstümüzü değiştiriyoruz ve hostelin yolunu tutuyoruz.

Hostele vardığımızda ben duşumu alıp hazırlanıyorum. Sonrasında da Mark ve Michelle’e veda edip otobüs istasyonunun yolunu tutuyorum. İstasyona vardığımda ise Valladolid isimli şehre bir bilet alıyorum. Valladolid yolu iki saate yakın sürüyor. Şehre vardığımızda şehrin daracık sokaklarından ilerleyerek merkezde yer alan otobüs istasyonunda ulaşıyoruz. Buradan konaklayacağım hostele kadar yürüyorum. Eşyalarımı hostele bıraktıktan sonra da şehri turlamaya başlıyorum.

Neredeyse 50.000 nüfuslu bu ufacık şehir sevimli ve birbirini tekrar eden rengarenk binaları ile adeta rengarenk bir atmosfer sunuyor. Her köşe başında ayrı bir renk, ayrı bir manzara bulunuyor. Ben sürekli yollarda durup etrafı izliyorum. Gördüğüm renkleri sindirmeye uğraşıyorum. Şehrin sokakları baklava dilimleri gibi düzenlendiği için de yürümek son derece keyifli oluyor. Hava kararana kadar zigzaglar çizerek şehri inceliyorum.

Şehrin görkemli katedrali genişçe bir meydanın yanı başında yer alıyor. Bu meydanda bir sonraki gün başlayacak olan “Ölülerin Günü” kutlamaları çoktan başlamış bile. Kolomb öncesi döneme dayanan bu geleneğe göre ölülerin ruhlarının bu tarihlerde dünyayı ziyaret ettiğine inanılıyor. Genelde üç gün süren kutlamalarda (31 Ekim, 1 ve 2 Kasım) şehirlerin önemli meydanlarında ve mezarlıklarda, aileler ölülerini anmak üzere sunaklar inşa ediyor. Ölülerin fotoğraflarını ve ölülerin ruhlarına sundukları adakları bu tezgahlara yerleştiriyorlar. Ben de ana meydanı çevreleyen rengarenk sunakları geziyorum. Çiçeklerle, mumlarla, yiyeceklerle kaplı bu ufak sunaklar etrafında toplanmış yereller hüzünden çok neşe ile kutlamaları sürdürüyor. Etrafta beyaz kostümleri ile Mayalar dolanıyor. Mayaları kısa boyları ve kendilerine has fiziksel özelliklerinden çok kolay tanıyabiliyorsunuz. Genelde sert surat hatlarına sahip oluyorlar. Tezgahlardan birini incelerken yanıma gelen Mayalı Jose, bana geleneklerini çat pat anlatmaya çalışıyor. Bir yandan da Maya dilinde birkaç kelime öğretiyor. Benim dilimin döndüğünü görünce de çok seviniyor.

Şehrin atmosferi beni oldukça mutlu ediyor. Kutlamalar bitene kadar etrafta dolanıyorum. Yavaş yavaş tezgahlar toplanırken de hostelin yolunu tutuyorum.

Tulum, Meksika.

Standard

 

 

 

28 Ekim 2013, Pazartesi.

DSC08736

DSC08742

DSC08744

DSC08745

DSC08753

DSC08755

DSC08782

DSC08792

 

 

Yağmur altında Tulum Maya kalıntıları.

DSC08809

 

Vizörümdeki yağmur damlaları ve Tulum Maya kalıntılarında yer alan muhteşem plajlar.

DSC08812

DSC08813

DSC08817

DSC08834

Kalıntılara karşı denize girmek ise en keyiflisi.

Sabah uyandığımda kapalı bir hava yine bana merhaba diyor. Ben içten içe hava kapalı olsa da yağmur yağmadığı için seviniyorum. İlk iş olarak yine bir bisiklet kiralıyorum ve Tulum’da yer alan denize nazır Maya kalıntılarını görmek üzere yola koyuluyorum. Fakat yağmur yağmadığını düşünüp sevinirken fazla erken davrandığımı fark ediyorum. Maya kalıntılarının bulunduğu bölgenin otoparkına girmemle sağanak yağmurun başlaması bir oluyor. Ben de yanıma aldığım panço yağmurluğu üstüme geçiriyorum.

 

Tulum’da bulunan arkeolojik şehir, Mayalıların en son ikamet ettiği bölgeler arasında biliniyor. Mayalıların bu şehirde 1200 – 1521 yılları arasında yaşadığına inanılıyor. Karayip denizi kenarında 12 metre yükseklikteki kayalıklarda bulunan bu büyüleyici kalıntılar, günümüzde Meksika’nın en çok ziyaret edilen üç Maya bölgesi arasında sayılıyor. Önemli bir liman olan bu bölgenin ismi Maya dilinde “duvar” anlamına gelen Tulum kelimesinden geliyor. Bu ismin, 20. yüzyılda bölgeyi keşfeden İspanyollar tarafından verildiği düşünülüyor. 

 

Kalıntıları gezdiğim iki saat boyunca yağmur belirli aralıklarla da olsa son derece hızlı bir şekilde etkisini gösteriyor. Öyle ki, belli bir noktada durum son derece tatsızlaşıyor. Üstümde yağmurluk olmasına rağmen sırılsıklam bir hale geliyorum. Kalıntılara bakan muhteşem küçük koyda “Nasıl olsa ıslandık zaten.” mantığı ile herkes gibi ben de kendimi denize atıyorum. Dalgalarla boğuşurken, suyun içinden kalntıları izlemek son derece keyifli.

 

Artık nem, ıslaklık ve kötü havaya tuzlu bir beden de eklenince hostele dönüş vaktimin geldiğini anlıyorum. Bisikletimle tıngır mıngır hostelin yolunu tutuyorum. Duşumu alıp kurulanıp temiz kıyafetlerimi giyince yeniden doğmuş gibi oluyorum. Zaten benim kapalı mekana girmemi fırsat bilen güneş de kendisini gösteriyor. Mark duruma gülüyor. Hep böyle olmaz mı zaten? Mark aynı zamanda dalış hocası olduğu için bir sonraki gün onunla “cenote” olarak bilinen tatlı su mağaralarında dalış yapmayı planlıyoruz. Hostelde bir süre mağara dalışını planladıktan sonra, ben yine bisikletle deniz kenarına kadar gidiyorum. Yağmur yine etkisini göstermeye başladığında ise hostele geri kaçıyorum. Bütün Tulum maceramı üç kelime ile özetleyecek olursam bunlar: yağmur, bisiklet ve nem.

Odaya döndüğümde, odada benden başka kimsenin bulunmamasının verdiği rahatlıkla bütün geceyi film izleyerek geçiriyorum.

27 Ekim 2013, Pazar.

DSC08704

Tulum şehir merkezi otoban benzeri bir yolun etrafına kurulmuş.

DSC08706

DSC08708

Denize paralel oteller her bütçeye yönelik imkanlar sunuyor.

 

 

 

DSC08710

DSC08711

DSC08712

DSC08714

DSC08716

 

Balıkçılar gün batımına doğru kendilerini belli ediyorlar.

DSC08721

 

Balıkların peşinde olanlar sadece balıkçılar değil.

DSC08723

DSC08726

DSC08727

DSC08729

DSC08730

Tulum plajlarında gün batımı.

 

Sabah erkenden kalkıp otobüs istasyonuna doğru yürüyorum. Bir önceki gün aldığım otobüs bileti saat 10:30 için, böylece uykumu alacağımı düşünüyorum. Fakat bir kere sabaha karşı uyandıktan sonra uyumak mümkün olmuyor. Saatler değişmiş, ben mülakat heyecanından uyuyamamışım, bir kere uyandıktan sonra da gözüme uyku hiç girmemiş zaten. Sabahın kör şafağından öğlene kadar odada kitap okuyorum sürekli. ABD’de stokladığım ve çantamın en ağır yükü olan kitapların bana ne kadar süre dayanacağı konusunda endişelerim olsa da, güne güzel bir kitapla başlamak gibisi yok. 

 

İstasyonda kahvaltımı yapıp Tulum’a doğru yola çıkıyorum. Tulum yolu iki saate yakın sürüyor. Tulum’a vardığımda ise bir süredir peşimi bırakmayan kapalı hava, beni burada da buluyor. Otobüs istasyonundan konaklayacağım yere olan yarım saatlik yolu yürümeye karar veriyorum. İyi bir şey mi kötü bir şey mi bilmiyorum ama ben ne zaman bir yere nasıl gideceğime emin olamasam hep yürümeyi tercih ediyorum. Bu nedenle belli yerlere ulaşmam da saatlerimi alıyor.

 

Tulum’da konaklayacağım yere vardığımda ise yeni açılmış, pırıl pırıl bir hostel beni karşılıyor. Hostelin sahibi İngiliz Mark, burada hamile eşi Michelle ile beraber yaşıyor. Bir süre farklı yerleri gezdikten sonra bölgenin mağaralarına kapılıp buraya taşınmışlar. Zaten Mark’ın anlattığına göre mağara dalışına ilgisi olan herkes bu bölgede yaşıyormuş.

Odama yerleştikten sonra ilk işim kurulanıp kendime gelmek oluyor. Sonrasında da Mark’tan aldığım ipuçları doğrultusunda kendimi dışarı atıyorum. Hava kapalı olmasına rağmen, son derece nemli ve sıcak. Üstelik Tulum’a bir şehir demek çok da mümkün değil. Daha çok iki şehir arasında mola verilen bölgeleri anımsatıyor. Otobüs istasyonunun da bulunduğu tek ve geniş bir caddeden oluşan şehir merkezi ve deniz kenarı, insanların yoğunlaştığı iki bölge olarak ortaya çıkıyor. Deniz kenarında genelde ekolojik temelli ya da sipiritüelizme önem veren şık ve pahalı butik oteller birbirini takip ediyor. Fakat Cancun’dan farklı olarak bu otellerin birçoğu butik ve alternatif bir ortam sunuyor. Benim konakladığım yer ise deniz kenarı ve şehir merkezinin tam ortasında bulunuyor. Buradan deniz kenarına direk araç olmadığı için ya bisiklet kiralamanız gerekiyor ya da otostop çekmeniz. Ben de ilk seçeneği tercih edip bölgeye yakın bir mağazadan sepetli pembe bisikletimi kiralıyorum.

Şehrin en büyük avantajı ise bisiklete binebileceğiniz rahat, geniş ve düzgün bisiklet yollarının bulunması. Bu nedenle bisiklete binmek de son derece keyifli oluyor. Rüzgar tenime değerken, dalgaların sesi eşliğinde denize paralel şekilde önce şehrin doğusuna doğru ilerliyorum. Sonrasında da geri dönüp batı bölgesine doğru pedalleri çeviriyorum. İki tarafı çevreleyen ağaçlar ve birbirinden farklı konsept oteller farklı bir hava sunuyor. Farkına varmadan saatlerce bisiklete biniyorum. Arada gördüğüm ufak koylarda mola verip denizi ve arada bir kendisini gösteren balıkçıları izlemeyi ihmal etmeden.

 

Hava kararmaya yakınken halk plajlarından bir tanesinde artık nemden ve terden kavrulmuş bedenimi soğutmak adına kendimi denize atıyorum. Yağmur hafif hafif atıştırıyor. Üstelik dalgalar da o kadar büyük ki, denizdeki mücadelem ancak dakikalar sürüyor. Gün kararmadan da hostele dönüyorum. Yollarda ışık olmadığı için karanlıkta bisiklete binmek mümkün gibi gözükmüyor. Ama işin en keyifli yanı, günbatımında gökyüzü ağaçları ve ağaçlar arasından gözüken bulutları mora boyarken atıştıran hafif yağmurun altında bisiklet sürmek.

 

Hostele döndüğümde duşumu alıp kendime geliyorum. Bir süre internette işlerimi hallediyorum. Sonrasında da odaya yeni gelen Singapurlu üç değişim öğrencisi ile akşam yemeğine gidiyorum. İkisi Monterrey’de, bir tanesi Mexico City’de okuyan bu gençler bir dönem için Meksika’ya gelmeyi tercih etmişler. Boş vakitlerinde de araba kiralayıp ülkenin görmedikleri bölgelerini keşfediyorlarmış. Saatlerce süren muhabbet sonrasında güzel bir uyku beni bekliyor.

 

Cancun, Meksika.

Standard

26 Ekim 2013, Cumartesi.

IMG_3440

 

IMG_3431

IMG_3450

IMG_3460

IMG_3464

IMG_3467

Biri yağmur mu dedi?

Sabah uyandığımda havanın kapalı olması şaşırtmıyor beni. Bu sefer bir önceki günden temkinli olarak yanıma yağmurluğumu da almayı ihmal etmiyorum. İlk iş olarak ADO otobüs istasyonuna gidip ertesi gün için Tulum’a erken bir saate otobüs bileti alıyorum. Sonrasında da yine Zona Hotelera bölgesinin yolunu tutuyorum. Bu sefer yağmur bir önceki güne kıyasla çok daha etkili yağıyor. Üzerimde yağmurluk, ayaklarımda sandalet olmasına rağmen neredeyse bileğimi geçen su birikintileri ile mücade etmek oldukça zor oluyor.

Bir diğer halk plajı olan “Playa Marlin”de inip yağmurdan dolayı burada tutunamayağımı anlayınca en yakın cafe’lerden birine gidip kahve eşliğinde bir süre kitap okuyorum. Sonrasında da yağmurun etkisini azaltması ile şehir merkezine geri dönüyorum. Şehir merkezinde bulunan “Wal-Mart”a gitmeye karar veriyorum. Fakat elimdeki harita üzerinde gösterilen yer ile aslında Wal-Mart’ın bulunduğu yer arasında dağlar kadar fark var. Otobüsün son durağına gelmemize rağmen, beni hala otobüste gören şoför şaşırıyor. Wal-Mart’a gitmeyi amaçladığımı söyleyince, orayı çoktan geçtiğimizi belirtiyor. Beni başka bir otobüsün şoförüne emanet ediyor. Yarım saat sonunda Wal-Mart’a ulaştığımda beni bir süre idare edecek yiyecekleri depoluyorum, ihtiyaçlarımı tamamlıyorum ve yürüyerek yarım saat içinde hostelime dönüyorum.

Ertesi sabah Meksika saati ile 05:00’de mülakatım var. Üstelik tam da saatlerin değişeceği güne denk geldiği için uyuyakalmak istemiyorum. Bu da sabah 04:00 civarında uyanmam anlamına geliyor. O yüzden akşamı oldukça ağırdan alıp erkenden uyuyorum.

25 Ekim 2013, Cuma.

DSC08655

DSC08658

DSC08660

DSC08667

DSC08674

DSC08681

DSC08691

DSC08697

DSC08699

 

Iguana geçidi.

IMG_3391

 

 

Yanarım yanarım, şu plajı güneşli günde göremediğime yanarım.

IMG_3403

Cancun’da hava yağmurlu.

Gece boyunca yağmur yağıyor. Cama vuran yağmur damlalarının sesine birkaç kere uyanıyorum. Sonrasında yine uykuya dalıyorum. Sabah uyandığımda ise beni karşılayan yine aynı sevimsiz hava.

Cancun, aslında tam anlamıyla oturmamış bir şehir. Ya da diğer bir deyişle her sene çoğu ABD’li dört milyon turisti kendisine çeken muhteşem denizi ve plajları yüzünden turizme yerelliğini kaptırmış bir şehir. 2005 yılında Wilma ve Emily fırtınalarından oldukça kötü etkilenmiş bu turistik şehri eski haline döndürmek için hükümet neredeyse 200 milyon dolar yatırımda bulunmuş. Kumsalları eski haline getirebilmek için Cozumel ve Isla de Mujeres plajlarından 56 milyon metre küp kum taşımış.

Şehir temel olarak iki bölümden oluşuyor: Şehrin karmaşık merkezi “Downtown” ve üst düzey ve pahalı otellerin yan yana plaj kenarlarına dizildiği “Zona Hotelera”. Benim de kahvaltı yaptıktan sonraki ilk işim plajların bulunduğu Zona Hotelera bölgesine giden bir otobüse binmek oluyor. Şehir merkezinden kalkan R1 ve R2 otobüsleri sizi bütün plaj şeridi boyunca götürüyor. Meksika kanunlarına göre, sahil şeridini boy boy özel tesisler kaplasa da, herkesin plaja girme hakkı var. Bu sayede dilediğiniz bir otelden geçip plajlara ulaşabiliyorsunuz. Fakat ben “Playa Delfines” isimli halk plajında inmeyi tercih ediyorum. Uçsuz bucaksız uzanan plajlara da ilk bu sayede göz atabiliyorum. Gri fırtına bulutları gökyüzünü doldururken, berrak ve kristal okyanus dalgalarla boğuşan turistleri yiyecekmiş gibi duruyor. Bembeyaz kumlar ise çok davetkar duruyor. Ben de bir kenara oturup kitabımı okumaya koyuluyorum. Bir süre fırtınanın geldi gelecek havasını soluyorum. Sonrasında da

plajın bir başından bir başına yürümeye başlıyorum. Artık halk plajı sınırlarından turistik tesislerin bulunduğu bölgeye geçince de, otellerin içinden geçmek yerine gördüğüm bir kayalık bölgeden ana yola çıkmaya uğraşıyorum. Bu sırada kayalıkların arasında onlarca iguana da bir anda uğraştıkları ne varsa bırakıp beni izlemeye koyuluyor. Sağ salim kayalıkların öbür tarafına geçtiğimde ise ne yazık ki kendimi anayolda değil de çitlerle kaplı özel bir mülkte buluyorum. Benim orada bulunmama benim kadar şaşırmış iki güvenlik görevlisi ile bir süre muhabbet ettikten sonra, beni çıkışa yönlendiriyorlar. Ve sonunda tekrardan ana yoldayım.

Kukulcan Bulvarı olarak da bilinen ana yolu belli bölgelerde alışveriş merkezlerinin bulunduğu plaza’lar kesiyor. Onun dışında sağlı sollu ünlü oteller bölgeyi dolduruyor. Biraz daha ilerideki plaza’lardan bir tanesine gitmek üzere otobüse binmemle yağmurun bir anda bastırması bir oluyor. Plaza’lardan bir tanesinde inip yerel hediyelik eşyaların satıldığı mağazalara göz atıyorum. Sonunda da etkisini artıran yağmur karşısında pes edip şehir merkezine geri dönüyorum.

Şehir merkezinde bulunan restoranlardan bir tanesinde karnımı doyurup yağmurlu havada yapılacak en güzel işi yapmak için, film izlemek üzere odanın yolunu tutuyorum.

24 Ekim 2013, Perşembe.

Saatlerimiz 06:00’yı gösterirken huysuz huysuz çalan alarmla uyanıyoruz. Hava daha tam aydınlanmamış. Hala geceyi gündüze bağlayan mavinin etkisi gökyüzünde. Iraz’ların uçuşu 09:30’da. Benim uçuşum ise 13:50’de olmasına rağmen ben de onlarla beraber havaalanın yolunu tutuyorum. Havaalanına vardığımızda bir süre Iraz ve Onur’un işlemlerini halletmelerini bekliyorum. Sonrasında da vedalaşıyoruz. On bir gün göz açıp kapayıncaya kadar geçmiş. Bu iki güzel insan bana özlediğim Ankara havasını yaşattırmış ve ayrılık zamanı gelmiş. Yoldayken vedalaşmalar daha bir zorlu oluyor benim için.

Meksika’nın Cancun kentine olan uçuş vaktime kadar kitap okuyorum  Okunacak güzel bir kitap varsa zamanın nasıl geçtiği hiçbir zaman anlaşılmıyor. Cancun’a olan uçuşum ise sadece bir saat sürüyor. Cancun’a indiğimde yağmurlu ve kapalı bir hava beni karşılıyor. Havaalanının önünden kalkan ADO otobüsleri ile şehir merkezinde bulunan otobüs istasyonuna kolayca ulaşılabiliyor. ADO otobüs istasyonundan konaklayacağım hostele kadar olan yirmi dakikalık yolu yürüyorum. Hava sıcak ve nemli olmasına rağmen, atıştıran yağmur çok da sevimsiz bir atmosfer sunuyor.

Hostele vardığımda bana konaklayacağım odayı gösteriyorlar. Hostel inşaat anlamında tamamlanmamış gibi gözükse de, odam son derece temiz ve rahat. Üstelik dört kişilik odada sadece ben varım.

Hava kararmaya yakınken dışarı çıkıp karnımı doyuruyorum, sonrasında da Küba’da bulunduğum süre boyunca internetten uzak olmanın getirdiği iş yükünü hafifletmek üzere geceyi internette geçiriyorum.

Küba.

Standard

 

 

 

 

 

 

Küba: Genel Bilgiler.

 

Küba, hep bir özlemdi benim için. Ülkenin ismini her duyduğumda, fotoğraflarına her baktığımda, ülkede çekilmiş filmleri her izlediğimde derin bir ah çektirendi. En çok merak ettiğimdi. Kültürü, farklılığı, sıcaklığı ile hep gitmek isteyip uzaklığı ve zorluğu yüzünden bir türlü cesaret edemediğimdi. Şans ya, bu zamana kısmetmiş. Üstelik Türkiye’deki bayram tatilini fırsat bile en yakın arkadaşlarımla Küba’da buluşma şansını yakalayarak.

 

Havana’nın neredeyse hiç bozulmamış yıkık dökük; ama bir o kadar renkli ve hareketli sokaklarından; Trinidad’ın tarih işlemiş binalarına ve Arnavut kaldırımı yollarına; Santiago de Cuba’nın müzik ile yoğrulmuş cafe ve barlarından; Vinales’in uçsuz bucaksız yemyeşil tarlalarına… Küba’da gördüklerimiz, duyduklarımız, hissettiklerimiz bizi çok mutlu etti.

 

Tek bir istisnayla! Daha önce bulunduğum hiçbir ülkede “turist / yabancı“ ve “yerel“ farkını bu derece hissetmemiştim. Ülkede kullanılan iki farklı para birimi ile (yabancılar için CUC, yereller için CUP) bu ayrım iyice derinleşmiş. 1 CUC, 26 CUP’a eşit. Üstelik CUP üzerinden fiyatlandırılan ürünler ile CUC üzerinden fiyatlandırılanlar arasında dağlar kadar fark var. Örneğin, bir dondurmacıya girdiğinizde dondurmaların fiyatı yereller için 3-4 CUP kadar. Aynı dondurma için turistlerin ödemesi gereken fiyat ise 3-4 CUC. Bu nedenle Havana’da bütün yereller arasında çok popüler olan bir dondurmacıya bizi almadılar. Onun yerine turistlerin dondurma yediği başka bir bölgeye yönlendirdiler. Bu husus sadece dondurmacılar için değil, birçok yer için geçerli. Bir başka örneği de şehirlerarası otobüsler. Ülke çapındaki en bilindik iki otobüs fiması Viazul ve Astro. Astro’nun daha çok seferi ve daha yaygın bir ağı olmasına rağmen, yabancıların Astro’yu kullanmasına izin verilmiyor.

 

Eğer yerel bir tanıdığınız, arkadaşınız yoksa Küba’da hep yabancısınız. Yabancı olmanızın bir dezavantajı da herkesin sahip olmak istediği değerli paraya sahip olmanız. Yollarda sizden para isteyenler çok fazla. Ufak bir CUC bahşişiniz bile Küba ekonomisinde çok büyük bir miktara tekabül ettiği için herkes tabiri caizse “elinize bakıyor. “ Bu durum beni son derece rahatsız etti. Çünkü ne yaparsak yapalım, ülkenin yerelliğine ve hayatına karışamadık.

 

Burada sosyalizm Küba için yararlı mıdır, değil midir tartışmasına girmeyeceğim; ama yine de eklemek isterim ki eğitim, yemek, barınma ülkede ücretsiz olmasına rağmen beklediğimden çok daha fazla bir yoksulluk ile karşılaştım. Küba’nın görünmeyen yüzü.

 

Son olarak eklemekte fayda var. İnternet erişimi ülkede oldukça kısıtlı. Daha önce hiçbir ülkede internete girmek için hiç bu kadar uğraştığımı hatırlamıyorum. Genelde şehirlerde devlet kontrolünde tek bir internet cafe bulunuyor. Büyük şehirlerdeki lüks oteller de benzer şekilde internet hizmeti sunuyor. Fakat internetin saati 6 USD.

1452421_10153435009465599_122272334_n

Iraz’la Havana’daki konakladığımız evin balkonunda.

DSC07862

Havana’da Devrim Meydanı’nda.

1380193_10153435064365599_1314702782_n

Iraz’la bütün yolculuk boyunca modumuzu anlatan fotoğraf bu olsa gerek. Trinidad’da evleri gözetlerken.

DSC07961

Trinidad’da.

IMG_2605

Playa Ancon’dan dönüş.

DSC08130

Onur, Santiago de Cuba’da derin muhabbetlerde.

DSC08531

Vinales’de ata binerken.

DSC08594

Iraz ve Onur, Vinales mağaralarında.

Ne kadar süre ayırmalı ve ne zaman gitmeli?

Küba küçük bir ada gibi gözükse de görülecek oldukça fazla yeri, keşfedilecek farklı bölgeleri mevcut. Ülkenin güneyi, kuzeyi ve iç bölgeleri birbirinden farklı deneyimler sunuyor. Ülkeyi hakkıyla gezmek için en az iki üç haftanın ayrılması gerektiğine inanıyorum.

Küba’da yıl boyunca hava ziyarete uygun. Fakat ziyaret etmek için en ideal dönem Ocak ve Mayıs arası dönem. Temmuz ve Ağustos arasında hava gereğinden fazla sıcak olabiliyor. Haziran ve Kasım arasında da kıyı bölgelerde fırtına riski bulunuyor. Biz Ekim ayının ortasında ülkede bulunmamıza rağmen yağmurlardan kaçamadık.

Vize

Küba’ya ilişkin beni en çok endişelendiren mesele vize konusuydu. Arkadaşlarım Ankara’daki Küba Büyükelçiliği’nden vizelerini aldılar.

http://www.kubakonsoloslugu.com/ankara

Ben Küba’ya Meksika’nın Cancun şehri üzerinden giriş yapacaktım. İnternetten edindiğim bilgiler doğrultusunda vizeyi havalimanından alabileceğimi öğrendim. Türk pasaportunun bu uygulamaya tabi olup olmadığını Cancun’da yer alan Küba Konsolosluğu ile e-posta aracılığıyla iletişime geçip teyit ettim.

Cancun Havalimanı’na vardığımda “Cubana Havayolları“nın bankosundan 25 USD (peso olarak öderseniz 20 USD’ye denk düşüyor) karşılığında “tourist card“ yani turist kartı adı verilen tek sayfalık vizemi beş dakika içinde temin ettim. Öğrendiğime göre aynı uygulama Mexico City Havalimanı’nda da geçerliymiş. Ülkeye giriş ve çıkışta, damgaları bu kart üzerine bastıkları için ileride sorun yaratması ihtimali de ortadan kalkmış oldu. Bu kart sayesinde ülkede 30 gün konaklama iznini aldım. Eğer uzatmak isterseniz bulunduğunuz bölgedeki göçmenlik bürosuna başvurup 25 CUC karşılığında bir aylık uzatma almanız mümkün. Eğer daha da uzatmak isterseniz öncesinde ülkeden çıkış yapmanız gerekiyor.

Rota

Küba’da konakladığımız 11 gün boyunca aşağıdaki rotayı takip ettik.

map_of_cuba

15-16.10.2013, Havana
17-18.10.2013, Trinidad, La Boca, Playa Ancon
19-21.10.2013, Santiago de Cuba
21.10.2013, Havana
22-23.10.2013, Vinales
23-24.10.2013, Havan

Eğer daha fazla zamanım olsaydı Baracao, Camagüey, Santa Clara, Cienfuegos’u mutlaka ziyaret ederdim.

Ulaşım

Küba’da ulaşım ağları gelişmiş. Biletlerinizi önceden almak şartıyla bir şehirden bir diğerine ulaşım klimalı ve görece rahat otobüsler ile mümkün. Yabancılar genelde “Viazul“ isimli firma ile yolculuk ediyorlar. Firmanın internet sitesinden detaylı bilgileri almak mümkün. (www.viazul.com) Üstelik bu site aracılığıyla biletlerinizi de alabiliyorsunuz. Fakat Küba’da internet erişimi son derece kısıtlı olduğu için siteye erişim pek mümkün değil.

Küba içerisinde tren ile yolculuk da yapabilirsiniz. Bunun için rotalara, fiyatlara ve tren saatlerine ilişkin en yararlı bilgileri de http://www.seat61.com/Cuba.htm#.UoFyG6W1_1o sitesinden edinebilirsiniz.

Şehirler içinde ulaşım için en iyi alternatif yürümek. Havana dışında şehirler küçük olduğu için kolayca bir başından diğer başına yürüyerek gidebiliyorsunuz. Fakat taksi kiralamak isterseniz de önceden fiyat konusunda anlaşmak şartıyla her köşe başında sizi bir yerlere götürmek için bekleyen şoförleri bulmanız mümkün.

Konaklama

Küba’da otellerin neredeyse tamamı devlet kontrolünde. Bu yüzden en uygun konaklama alternatifleri “casa particular“ adı verilen sistem olarak ortaya çıkıyor. Yerellerin evlerindeki fazla odaları belirli bir ücret karşılığında yabancılara açmasına bu isim veriliyor. En küçüğünden, en büyüğüne her şehirde ve neredeyse her sokakta bu tür evlere rastlamanız mümkün. Evler roman rakamı I’yi andıracak şekilde mavi olarak işaretleniyor. Bu sayede yerel bir deneyim yaşayabiliyorsunuz. Birçok konaklama da kahvaltı ve akşam yemeği de size ev sahipleri tarafından belirli bir ücret karşılığında hazırlanıyor. Bizim konakladığımız evler son derece temizdi ve odalarda klima da bulunuyordu.

Yolculuk boyunca konakladığımız “casa particular“ler ve fiyatları aşağıdaki gibi:

Hostal Peregrino Lealtad, Havana – 35 CUC (üç kişi konakladık)
Hostal Sr. Eliezer Vasquez Rosa, Trinidad – 15 CUC (üç kişi konakladık)
Casa 3 Ana, Santiago de Cuba – 30 CUC (üç kişi konakladık)
Casa Boca, Vinales – 15 CUC (üç kişi konakladık)

DSC07779

Casa Particular işareti.

DSC07424

Hostal Peregrino Lealtad, Havana.

DSC07909

Hostal Sr. Eliezer Vasquez Rosa, Trinidad.

DSC08063

Casa 3 Ana, Santiago de Cuba.

DSC08489

Casa Boca, Vinales.

Yiyecek içecek

Küba mutfağı İspanyol, Afrika ve Karayip mutfaklarının bir karşımı olarak ortaya çıkıyor. Genel olarak Küba yemeklerinde fasulye ve pirinç temel öğeleri oluşturuyor. Bu iki öğe bir arada pişirildiğinde buna “Congri (kırmızı fasulye ve pirinç)” veya “Moros  (siyah fasulye ve pirinç)” adı veriliyor. Ayrı ayrı pişirilirse “Arroz con/y Frijoles” ismini alıyor.

En sık rastlayacağınız Küba yemeği “Ropa Vieja” yani küçük küçük dilimlenmiş sığır eti parçalarının domates sosunda hazırlanıp sunulmasından oluşuyor. Yemeklerin yanında genelde “tostones” ikram ediliyor. Yani ogunlaşmamış yeşil muz kızartması.

Kahvaltılarda guava suyu ve guava reçeline çok sık rastlanıyor. Salatalar ise avakadosuz hazırlanmıyor.

Eğer hızlı bir yemek isterseniz Küba Sandviçi adı verilen jambonlu ve peynirli sandviçler yaygın olarak satılıyor.

Son derece lezzetli ve ucuz deniz ürünlerini Küba’nın birçok şehrinde tatmak mümkün.

Tatlı olarak ülke çapında dondurma çok popüler. Bunun dışında krem karameli andıran “flam” isimli tatlı yaygın olarak servis ediliyor.

Küba’ya giden herkesin mutlaka ama mutlaka denemesi gerek şey ise rom! Mojito, cuba libre ve daiquiri gibi rom bazlı kokteylleri çok ucuza tatmak mümkün.

IMG_2185

IMG_2580

Küba kahvaltıları.

DSC07887

Karışık et tabağı yanında moros ile sunuluyor.

DSC08288

Ropa vieja.

DSC08289

DSC08455

DSC08458

Son derece leziz ve taze deniz ürünleri.

DSC08087

Muz kızartması ve avokadolu salata.

IMG_2692

Jambonlu ve peynirli sandviç.

IMG_3278

Köşe başlarında ev yapımı ucuz pizzalar ile de karın doyurmak mümkün.

DSC08089

Flan.

DSC08000

Daiquiri.